Lão Hưởng

Chính vì cách gọi đó nên trong tâm trí, tôi hình dung về lão khác hẳn, ít nhất thì đó cũng là một lão già nua đại loại như Lão Hạc hay Lão Lưu Gù đời nhà Thanh bên Trung Quốc; hoặc như danh từ khá phổ biến “Lão” để chỉ những những bác nông dân được kính trọng ở vùng Cẩm Khê – Phú Thọ nơi rừng cọ, đồi chè, đất cằn sỏi đá, quê hương đã sinh ra Nguyễn Đức Hưởng. Nhưng khi gặp thì tôi mới té ngửa ra, ngoại hình của Lão nếu so với những nam người mẫu nổi tiếng cũng không khác nhau là bao nhiêu.

Từ Doanh nghiệp Nhà nước

Tên tuổi Lão bắt đầu nổi lên từ khi làm Giám đốc Chi nhánh Thăng Long của Agribank. Người ta đồn rằng, chi nhánh này đã cho chúa đảo Tuần Châu vay hàng trăm tỷ đồng, mà cái ông Chúa đảo đó thì nổi tiếng quá rồi. Thậm chí không chỉ nổi tiếng mà còn tai tiếng nữa là khác. Nghe đâu, ông này vì đầu tư vung vít mà những khoản nợ đọng ngân hàng lên tới hàng nghìn tỷ không có khả năng thanh toán. Chuyện ông này “nhập kho” chỉ là vấn đề thời gian, chuyến này không khéo Lão Hưởng nguy đến nơi…

Trước những dư luận như vậy, tôi đâm thận trọng với Lão, nhưng rồi, sau khi tìm hiểu kỹ thông tin, mới thấy những điều mà thiên hạ đồn là không có căn cứ. Chuyện Chúa đảo nợ bao nhiêu không biết và có bị “nhập kho” như lời dư luận không nhưng cách đây không lâu, ông này mới khánh thành bến du thuyền và tuyến phà biển Tuần Châu - Cát Bà trị giá gần ngàn tỷ đồng. Không những thế, ông còn tháp tùng Thủ tướng trong chuyến đi công du Trung Quốc mới đây. Người ta biết đến vì trong chuyến đi đó ông đã ký với một đối tác nước ngày một hợp đồng khá lớn được các phương tiện truyền thông đưa tin.

Còn Lão Hưởng, cái Chi nhánh Thăng Long mà Lão làm Giám đốc là chi nhánh hàng đầu trong hệ thống Agribank, có thời điểm tổng tài sản của chi nhánh lên tới trên 15.000 tỷ đồng. Vì những thành tích đó, Lão nhận được không ít lời mời đảm nhận những cương vị khác cao hơn, kể cả những trọng trách trong hệ thống công quyền lẫn hệ thống ngân hàng thương mại Nhà nước, nhưng Lão đã từ chối.

Trong hệ thống Agribank doanh nghiệp số 1 Viêt Nam (được UNDP công nhận năm 2007), Lão Hưởng đã nổi như sóng cồn, từ khi là Giám đốc Chi nhánh KonTum khi mới ngoài 30 tuổi, là Trưởng phòng Tín dụng khi hơn 20 tuổi. Đội ngũ những người làm Chính sách tín dụng của Agribank đến nay vẫn còn nhắc tới “Tín dụng Bò” do Lão Hưởng đề xuất: cho vay hộ nông dân chăn nuôi bò, bằng con bò thay bằng tiền mặt như thông thường.

Sang dân doanh

Trong số những cơ hội đó, có những cổ đông đầu tiên của LienVietBank, mời Lão Hưởng tham gia cổ đông sáng lập. Biết rằng, ngân hàng cổ phần hiện đã như nấm mọc sau mưa, cùng nhau chen chúc trong một thị trường chật hẹp đã được phân định sẵn là không dễ, nhưng Lão vẫn quyết tâm thử sức ở một trận địa mới, tuy như Lão nói “chỉ có 99% ở lại Agribank, 1% sang LienVietBank”. Nhưng đã quyết tâm thì quyết chí đến cùng. Sau nhiều tháng chuẩn bị, LienVietBank ra đời, Lão là Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị, kiêm luôn Tổng Giám đốc.

Nghe cái danh Tổng Giám đốc thì thấy oách, nhưng có ai hiểu được rằng, khi mới ra đời LienVietBank đã phải đương đầu với bao nhiêu giông bão. Trước hết đó là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu có một không hai đã bùng phát. Như một làn sóng bạc đầu, xuất phát từ Mỹ, cuộc khủng hoảng đó nhanh chóng tràn sang châu Âu, Nhật Bản rồi phủ kín sang các nước Đông Nam Á. Theo đó là sự suy giảm thương mại, sự khó khăn đến đổ bể của hàng loạt doanh nghiệp sừng sỏ, thị trường ngoại hối rối loạn, thị trường chứng khoán lao dốc không có điểm dừng, thị trường tín dụng đóng băng…

Trước những cơn sóng đó, những ngân hàng lâu đời, có thị phần truyền thống hoạt động còn khó khăn, huống chi LienVietBank còn trong trứng nước đã phải chịu sự vùi dập không thương tiếc. Có thể nói, con thuyền LienVietBank mà Lão là thuyền trưởng không những không đắm mà còn có những bước phát triển ngoạn mục. Kết thúc năm đầu tiên, LienVietBank đạt tổng tài sản 9.000 tỷ đồng với lãi ròng đạt hơn 300 tỷ; đến nay tổng tài sản đã đạt gần 12.000 tỷ đồng - một con số hết sức ấn tượng đối với một ngân hàng mới qua tuổi thôi nôi.

Tôi hỏi Lão: giông bão như vậy, LienVietBank vẫn phát triển, đâu là bí quyết? Lão cho rằng, mỗi trận gió đều có thể làm tăng tốc con tàu, giông bão cũng là cơ hội để mình tăng tốc, miễn là mình không bị nhấn chìm, nghe Lão nói thì đơn giản vậy, nhưng thực tế thì phức tạp hơn nhiều.

Đi tu là liên tục sửa mình

Có lần ngồi uống café với cánh báo chí ở đường Nguyễn Chí Thanh, nghe chúng nó kháo nhau: Lão Hưởng đã đi tu. Chuyện vỉa hè tôi không để tâm lắm, nhưng rồi tình cờ vào trang “Phật tử Việt Nam”, ở địa chỉ: http://phattuvietnam.net/5/27/5475.html  có bài “Phật pháp và doanh nhân”, ký tên Nguyễn Đức Hưởng, thậm chí trang này còn đăng ảnh của Lão. Thành thực mà nói, tôi ít khi đi chùa chiền nên không hiểu lắm về tín ngưỡng, tôn giáo, về phật giáo lại càng lơ mơ.

Những kiến thức mà tôi có được chỉ là những bài giảng về Mác Lê, trong đó tôn giáo được ví là “Hạnh phúc hư ảo, là thuốc phiện của Nhân dân” hay đại loại là cái gì đó tương tự, nên khi đọc bài viết của Lão tôi như kẻ mộng du, con chữ lướt qua trong đầu mà chẳng đọng lại chữ nào. Thế rồi mới đây, khi Lão mời tôi đi Đà Nẵng cùng LienVietBank, nhân dịp khai trương Chi nhánh Dung Quất, cũng là dịp Lão cho nhân viên học cái món “Kỹ năng quản trị kinh doanh cho lãnh đạo”. Trong chương trình, có bài giảng của nhà sư Thích Huệ Đăng, Giáo sư phật học thuộc Trúc Lâm Thiền Viện ở Đà Lạt, tôi nghe ông này nói và hiểu loáng thoáng thêm nhiều điều.

Giờ ăn cơm, ngồi với Lão, nghe Lão giải thích: Tu có nghĩa là sửa. Người đi tu có nghĩa là liên tục phải sửa mình. Lão là người như vậy. Với Lão, ngày nào cũng dành ít nhất là 30 phút để ngẫm về những điều ngu, để rồi liên tục sửa. Có cái sửa được ngay, có cái phải mất cả tuần, cả tháng, thậm chí có cái phải mất cả năm mới sửa được, mà vẫn thấy còn ngu, 10 năm sau vẫn ngu... và lại ngộ ra rằng “không cái ngu nào giống cái ngu nào”. Lúc này, tôi mới hiểu, tại sao Lão có ngày hôm nay.

Quê Lão ở Phú Thọ. Nhà Lão nghèo như bao gia đình nông dân lam lũ khác ở vùng trung du quanh năm thiếu đói một thời. Tuổi thơ của Lão gắn liền với cái đói, một bữa ăn đủ no đã là ước mơ cháy bỏng. Học hết phổ thông vào cuối thập niên 70, người Lão vẫn gầy khô như con cò hương. Đi khám tuyển nghĩa vụ quân sự bị loại vì không đủ cân. Hết phổ thông Lão phải vào Sài Gòn với bà chị rồi học đại học trong đó, sáng đi học chiều ra bến cảng khuân vác. Cũng may, ngành ngân hàng phải học có 4 năm. Ra trường Lão xin về chi nhánh Gia Lai - Kon Tum, vùng đất cực bắc của Tây Nguyên heo hút.

Cũng chỉ nhờ đi tu như cách nói của Lão, Lão đã liên tục trưởng thành. Không chỉ con đường chuyên môn, nghiệp vụ mà còn cả đường học vấn, đường ngoại giao… Không người thân thích, không phải là con ông nọ bà kia, Lão đi từ nhân viên, lên Phó phòng, Trưởng phòng, Giám đốc chi nhánh, Tổng Giám đốc… không bỏ qua một vị trí nào trong hệ thống thang bậc ngành ngân hàng. Ngoài 30 tuổi Lão đã là Giám đốc chi nhánh của Agribank Gia Lai. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, Lão được điều ra làm Phó Giám đốc Sở giao dịch 1 Agribank, rồi Giám đốc Chi nhánh Thăng Long.

Có lẽ vì thấm được chữ Tu (修), nên Lão rèn anh em như rèn chính bản thân Lão. Ở LienVietBank, Lão đích thân soạn thảo “Đại cương văn hóa LienVietBank” gồm 21 điều. Trong đó quy định rõ chi tiết từ tầm nhìn, chiến lược triết lý kinh doanh đến từng cách thức sinh hoạt hàng ngày như: nghiêm cấm uống rượu trong giờ làm việc; nghiêm cấm phong bao, quà cáp cho lãnh đạo… xây dựng lòng nhân ái, tính thiện trong doanh nghiệp. Không chỉ soạn bài giảng, Lão còn trực tiếp lên lớp. Lên lớp xong ra câu hỏi kiểm tra, viết bài thu hoạch. Dẫu bận rộn, nhưng Lão vẫn đọc hết từng bài thu hoạch của anh em, rồi chấm điểm, trao phần thưởng, không sót một công đoạn nào.

Tôi bảo Lão: Cách làm việc của ông như vậy, khổ hạnh khác nào thầy tu. Lão bảo, xác định được là tu, nên với Lão, lấy công việc là niềm vui. Tu mãi đâm quen!

Theo Lão, tu không chỉ là vào chùa tụng kinh niệm Phật. Cùng với việc dùi mài kinh sử, người tu hành phải “nhập thế” nghĩa là thâm nhập vào mọi mặt của đời sống xã hội, làm ra tiền thì mới cứu độ được chúng sinh. Lão phải làm doanh nhân là vì vậy. Với Lão, giờ đây, giàu có về tiền bạc thì không biết, nhưng giàu có về trường đời, giàu về tình người, và lòng nhân ái, thì không còn nghi ngờ gì nữa.

Nghe Lão nói vậy, tôi cũng quyết đi tu, nhưng không hiểu, tôi có tu nổi không!